روان درمانی شناختی در درمان بیش فعالی بزرگسالان نقش مهمی دارد. این روش درمانی از درمانهای دیگر حوزه روان بسیار متفاوت است و تمایزات قابلتوجهی دارد. چرا؟ چون روی نقش تعاملی شناخت تاکید زیادی دارد. منظور از شناخت، افکار خودکار و سیستم اعتقادی و بصری ذهن آدمی است و البته رفتارها. بهطور قطع، رواندرمانی شناختی احساسات را انکار نمیکند اما بیشتر به الگوهای رفتاری و فکری افراد توجه دارد و از راه بررسی آنهاست که به درمان اختلالاتی مانند بیش فعالی در بزرگسالان میپردازد.
روان درمانی شناختی (CBT) چیست؟
روان درمانی شناختی یا cognitive-behavioral therapy در اصل برای درمان افسردگی طراحی شده بود. اما پژوهشهای مختلف و پیدرپی نشان دادند که میتوان از آن برای درمان اختلالات خلقی هم بهره برد. مطالعات علمی مختلف نشان داد که رواندرمانی شناختی در درمان و رفع انواع اضطراب، ترک اعتیاد و حتی مشکلات خواب یا سردرد هم مفید واقع میشود. در ادامه به نقش این روش درمانی برای رفع اختلال بیش فعالی بزرگسالان میپردازیم.
نقش روان درمانی شناختی در بیش فعالی بزرگسالان
نخستین گزینه برای رفع یا کاهش علائم اختلال بیشفعالی-کمتوجهی در بزرگسالان استفاده از داروهاست. این داروها میتوانند به تقویت تمرکز، مدیریت حواسپرتی و کنترل رفتارهای تکانهای کمک کنند. برای بسیاری از افراد، مصرف داروها به بهبود و واردشدن به زندگی طبیعی روزانه کمک شایانی میکند.
البته بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال هم هستند که با دارودرمانی به شرایط طبیعی زندگی بازنمیگردند و نمیتوانند احساسات خود را در زندگی روزانهشان بهدرستی کنترل کنند. روان درمانی شناختی به کمک این افراد میآید و به رفع مشکلاتشان میپردازد.
راهکارهای این روش درمان برای رفع اختلالات بیش فعالی ساده به نظر میرسند اما تعهد به اجرایشان برای کسب نتیجه چندان هم ساده نیست. مثلا افراد دچار اختلال باید از برنامهای روزانه استفاده کنند، برنامهریزی دقیقی طبق چارچوبی مشخص پیگیری نمایند و وظایف و امورات مختلفشان را به بخشهای کوچک و قابلمدیریت تقسیم کنند.
در هر حال، پیگیری ترفندهایی که رواندرمانی شناختی به بیماران ارائه میدهد، نتایج مثبتی به همراه خواهد داشت. پایبندی به آنها نظارت و تلاش میخواهد اما اگر فردی که دچار اختلال بیش فعالی است به آن متعهد شود، قطعا نتایج درخشانی را دریافت خواهد کرد.
روان درمانی شناختی و بیش فعالی بزرگسالان در زندگی روزانه
روان درمانی شناختی با اصلاح شیوه فکرکردن و رفتار افراد در تلاش است تا مشکلات ناشی از بیشفعالی و کمتوجهی آنها را حل کند. برای مثال، اگر مشکلاتی مانند بینظمی، ناتوانی در مدیریت زمان و اختلال توجه در فردی وجود دارد، بهمدد برنامهها و ترفندهای CBT میتواند بر آنها فائق آید.
روان درمانی شناختی روشی تدریجی است که اثرگذاری خود را به شکل پلهپله نشان میدهد و نباید فکر کنید که مانند یک قرص، خیلی زود و سریع باعث بهبود مشکلات میشود. یکی از مشکلات عمده افراد مبتلا به بیش فعالی این است که نمیتوانند کارها را به موقع انجام بدهند و مدام مسئولیتها و وظایفشان را به تعویق میاندازند.
روان درمانی شناختی با یافتن مصادیق عقبانداختن برنامهها در زندگی روزانه سعی میکند که به افراد مبتلا به بیش فعالی بزرگسالان برنامهای بدهد و مشکل را گامبهگام حل کند. این برنامه با در نظرگرفتن رابطه فرد با قدمهای مختلف اجرایی برنامه پیش میرود. تجربههای فرد در ارتباط با مسئولیتها و قسمتهای گوناگون برنامه موردبررسی قرار میگیرد و سعی میشود که انحرافات از برنامهها و نقاط مشکلزا در مسیر به انتهارسیدن کارها کاملا مشخص شود.
رواندرمانی شناختی و راهکارهای درمان بیش فعالی بزرگسالان
سوالاتی که در این زمینه مطرح میشوند، بهطور مثال، به شرح زیر هستند:
- چه افکاری به ذهن فرد بیش فعال میرسد و مانع از ادامهدادن کارها و مسئولیتش میشود؟
- با فکرکردن به مسئولیت موردنظر، چه احساساتی در فرد به پا میشود؟
هدف از این بررسیها، کشف افکار و احساسات منفی فرد در مواجهه با انجام مسئولیتهاست. در واقع، رواندرمانی شناختی تلاش میکند که بفهمد، دقیقا چه چیزهایی مانع از آن میشوند که یک فرد دچار حواسپرتی شود.
روان درمانی شناختی در تلاش است تا به افراد دچار بیشفعالی برنامههایی بدهد و آنها را برای برنامهریزیکردن، سازماندهی وظایف خود و البته مدیریت زمان آماده کند. در واقع این روش درمانی معطوف به مدیریت انرژی و زمان در افراد است.
در آخر
پیشنهاد میکنیم این مقاله را بخوانید: بیش فعالی کودکان و مدیریت عصبانیت
بسیاری از افراد فکر میکنند که اختلال بیشفعالی-کمتوجهی مختص کودکان است. اما اینطور نیست. بیش فعالی در بزرگسالان هم وجود دارد و برای رفع آن نیاز به مصرف داروها و البته استفاده از روشهای مطلوبی مانند رواندرمانی شناختی است.
روان درمانی شناختی در کنار دارودرمانی یا برای کسانی مفید واقع میشود که به مصرف داروها واکنشهای مثبت و مطلوب نشان ندادهاند. این روش با ارائه برنامههایی دقیق به افراد کمک میکند که ریشه مشکلات خود را در رفتار و افکارشان پیدا کنند و با تعهد به اقداماتی مثبت، خود را تغییر بدهند. شما در زمینه استفاده از خدمات رواندرمانی شناختی تجربهای دارید؟ از مشکلات بیش فعالی بزرگسالان و اختلال کمتوجهی چیزی را تجربه و احساس کردهاید؟ به فکر استفاده از خدمات روانشناسی حرفهای بودهاید؟
برگرفته از: https://www.verywellmind.com
دیدگاهها (0)