خوابگردی کودک ؛ کودک شما هم شب‌ها بار سفر می‌بندد؟

خوابگردی کودک را تجربه کرده‌اید؟ فرزندتان در خواب راه می‌رود؟ نگران هستید؟ اجازه بدهید درباره خوابگردی کودکان با هم بیشتر صحبت کنیم. خوابگردی زمانی رخ می‌دهد که کودک در میانه خواب بیدار می‌شود و در همان حالت خواب‌آلوده اقدام به راه‌رفتن می‌کند. تقریبا یک‌-سوم کودکان این کار را در مقطعی از کودکی‌شان انجام می‌دهند. معمولا کودکان از سن ۴ تا ۸سالگی دچار خوابگردی می‌شوند و با بزرگ‌ترشدن دیگر دچار آن نخواهند بود. مهم‌ترین نکته‌ای که باید بدانید، این است که خوابگردی نشانه‌ای از مشکلات عاطفی یا روانی در کودک نیست.

نشانه‌ها و علائم خوابگردی کودک چیست؟

خوابگردی معمولا به این شکل است که کودک از رختخواب بلند می‌شود و در اتاق خودش یا کل خانه شروع به راه‌رفتن می‌کند. بعضی از کودکان به سمت منبعی از نور و روشنایی در خانه حرکت می‌کنند و برخی هم به نزد مادر و پدرشان می‌روند. همه اینها به‌طور غیرارادی در خواب رخ می‌دهد. در بعضی از موارد هم برخی کودکان از منزل بیرون می‌روند.

کودکانی که از خواب بیدار می‌شوند، برخی حرکات ساده را هم می‌توانند انجام بدهند. مثلا به وسایل خانه دست می‌زنند و آنها را جابه‌جا می‌کنند یا برخی از آنها در مکان‌هایی نامربوط مانند داخل کمد یا روی زمین ادرار می‌کنند.

چشم‌ها هم در زمان خوابگردی کودک باز و معمولا نگاه کودک به شکلی خیره و مستقیم است. کودک خوابگرد در دنیای خواب به سر می‌برد و حتی اگر با شما مکالمه‌ای هم داشته باشد، معنای خاصی ندارد و هوشیارانه نیست. زمانی که کودک صبح از خواب بیدار می‌شود، چیزی از تجربه شب‌گردی‌اش در خاطر نخواهد داشت.

دلیل خوابگردی کودک چیست؟

کودک در حالت خوابگردی در وضعیتی میان خواب و بیداری قرار دارد. مثلا بلند می‌شود، راه می‌رود و کارهایی هم انجام می‌دهد اما همچنان در عالم خواب است و حرکات بیدارگونه‌ای که دارد اصلا معنا ندارند و ارادی نیستند. زمانی که کودک بیمار است و مثلا تب دارد یا نگران چیزی است، امکان اینکه خوابگردی‌اش تشدید شود، بیشتر خواهد بود.

خستگی هم باعث می‌گردد که خوابگردی تشدید شود. این حرکت حالت ارثی هم دارد. یعنی برخی از خانواده‌ها دارای افرادی هستند که به‌طور ارثی عادت دارند در خواب راه بروند یا مثلا کابوس می‌بینند. دقیقا نمی‌توان گفت که اینها نتیجه مشکلی روانی است.

این را هم بدانید که گاهی‌اوقات مشکلاتی پنهان در حاشیه خود باعث بروز خوابگردی می‌شوند. مثلا:

• مصرف برخی از داروهایی که برای مشکلات روانی از سوی روانپزشک تجویز می‌شوند، امکان خوابگردی را افزایش می‌دهند.
• داشتن سندروم پاهای بی‌قرار هم می‌تواند عاملی برای خوابگردی باشد.

چطور باید با خوابگردی کودک روبه‌رو شد؟

خوابگردی در کودکان معمولا بلندمدت نیست و با بزرگ‌ترشدن از بین می‌رود. اما در زمانی که هنوز کودک‌تان دچار این موضوع است، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

• سعی نکنید که او را متوقف یا از خواب بیدار کنید. کودک را به‌آرامی به سمت رختخوابش راهنمایی کنید.
• برای اینکه کودک خسته نشود و به‌خاطر خستگی دست به خوابگردی نزند، برنامه‌ای منظم برای خوابش تنظیم کنید.
• محیط خانه را امن نگه دارید و از وسایلی که ممکن است در حین شب‌گردی کودک برایش دردسر و خطر ایجاد کنند در منزل استفاده ننمایید.
• روز بعد درباره خوابگردی با او بحث و دعوا نکنید. این کار باعث ایجاد استرس و اضطراب می‌شود و شب‌ها کیفیت خوابش به‌شدت کم خواهد شد.

اگر قرار است که فرزندتان به اردو برود یا جایی بدون شما شب را بگذراند، حتما به مربیان و افرادی که در کنارش هستند، درباره وضعیت خوابگردی‌اش توضیح بدهید.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را بخوانید: چرا استرس خواب شیرین را تلخ میکند؟

نیاز به مراجعه به پزشک وجود دارد؟

در موارد زیر نیاز به مراجعه به پزشک درباره خوابگردی وجود خواهد داشت:

• زمانی که خوابگردی باعث ایجاد اختلال در آرامش شبانه خانواده می‌شود.
• کودک در طول روز مدام خواب‌آلود و خسته است.
• کودک در حین خوابگردی کارهای عجیب می‌کند.
• دفعات خوابگردی در هر شب بیش از دوبار می‌شود.
• خوابگردی همراه با مشکلات تنفسی در خواب مانند خرناس‌کشیدن است.
• کودک علاوه بر خوابگردی، خودش را خیس هم می‌کند.

نکاتی که باید به خاطر داشته باشید

• راه‌رفتن کودک در خواب رایج است و بسیاری از کودکان با بزرگ‌ترشدن آن را ترک می‌کنند.
• نباید کودک را به خاطر راه‌رفتن در خواب سرزنش کنید.

مقوله خوابگردی چندان مهم و خطرناک نیست و نیاز به ریشه‌یابی ندارد اما اگر با کودک برخورد مناسب و درستی نداشته باشید و او را به خاطر این کار مسخره یا سرزنش کنید، عوارض بدی در روح و روانش به‌وجود خواهد آمد.

مثلا احساس شرمساری، اضطراب و استرس را تجربه خواهد کرد. پس بهتر است که حواس‌تان به روحیه کودکی باشد که در خواب راه می‌رود. البته همان‌طور که پیش‌تر هم عنوان شد، گاهی نیاز به پیگیری موضوع خوابگردی وجود داد اما عموما کودک با بزرگ‌ترشدن دیگر این کار را انجام نخواهد داد.

آیا این موضوع را تجربه کرده‌اید؟‌ با چه مشکلاتی در این زمینه روبه‌رو بوده‌اید؟ برای رفع این مشکل در خود یا کودک‌تان چه اقداماتی انجام داده‌اید و چطور آن را درمان کرده‌اید؟ شما میتوانید از مشاوره کودک مجموعه برای این موضوع کمک بگیرید.

برگرفته از: https://www.rch.org.au و https://www.mayoclinic.org