رویاها، این تجربههای شیرین، از ابتدا موردتوجه بشر بودهاند و هزاران راه را برای تفسیر و معنی کردن آنها پیمودهاند. رویاها مانند فیلمهایی هستند که خودمان کارگردانی کردهایم، فقط منحصر به ما هستند و هیچکس مانند ما آنها را نخواهد دید. به همین دلیل است که علاقه زیادی برای رویا بینی و به یادآوردن جزءبهجزء آن در اغلب افراد وجود دارند و فراموشی رویا اتفاقی تلخ به حساب میآید. البته گاهی رویاها به کابوس شبانه مبدل میشوند که ناتوانی در بهیادآوردن آنها نوعی مزیت بهحساب میآید.
همه ما معمولاً شبها رویا میبینیم. بااینحال اگر از افرادی که میشناسید پرسوجو کنید، اکثر آنها خواهند گفت که شبها خواب نمیبینند. یا خیلی کم پیش میآید که خواب ببینند. این پاسخها به این دلیل است که اغلب ما معمولاً خوابهایی که میبینیم را به یاد نمیآوریم. یا شاید برای لحظات کوتاهی به یاد آوریم و بعد بهسرعت فراموش میکنیم. اگر مشتاقید دلیل اینکه خوابهای شب قبلتان را به یاد نمیآورید را متوجه شوید، پیشنهاد میکنیم این مطلب از های اکسپرت را تا آخر مطالعه کنید.
رویا چیست؟
رویا مجموعهای از تصاویر به همراه افکار و تجربه احساسات است که در مرحله REM از خواب ما اتفاق میافتد. این مرحله که به آن مرحله حرکات متوالی چشم نیز گفته میشود، بخشی از خواب است که در آن معمولاً خواب بسیار عمیق شده است. در چنین شرایطی فعالیتهای الکتریکی مغز بهوسیله ایجاد امواج آلفا و همچنین فعالیت شیمیایی با ترشح نوعی هورمون باعث رویا دیدن میشوند.
برخی از منابع، رویا دیدن را با پرواز روح به ابعاد دیگری از جهان هستی مرتبط میدانند. ما در اینجا به این جنبه از رویا نمیپردازیم و دلایل علمی آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
رویای زنده چیست؟
رویای زنده به خوابی گفته میشود که مانند یک فیلم سینمایی است که شما معمولاً بازیگر نقش اصلی آن هستید. این رویاهای زنده اغلب هیجانی هستند. زیرا شباهت بسیاری به واقعیت دارند به همین علت فعالیت مغز را در خواب به شدت بالا میبرند و حرکات چشم نیز در آنها سریعتر اتفاق میافتد.
مرحله REM خواب
REM مرحلهای از خواب است که همان گونه که اشاره کردیم در آن رویابینی اتفاق میافتد. این مرحله از خواب معمولاً حدود ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه بعد از شروع خواب اتفاق میافتد. در یک خواب شبانه نرمال، مرحله REM حدوداً سه بار تکرار میشود. فراموشی رویا ممکن است به دلیل ایجاد مشکل در این مرحله از خواب اتفاق بیفتد.
اگر یکی از رویاهایتان را به یاد بیاورید، ممکن است این اتفاق افتاده باشد که در یک شب دو یا سه خواب متفاوت دیده باشید. سپس زمانی که آن را به یاد میآورید، گویی در خواب از لوکیشنی به لوکیشن دیگر پرت شدهاید. این اتفاق به دلیل دیدن رویاهای مختلف در هر مرحله از REM اتفاق میافتد. همچنین ممکن است شما فقط یکی از خوابهای خود را به یاد بیاورید که معمولاً مربوط به آخرین مرحله REM در خواب شما خواهد بود.
در زمان خواب، مغز و عضلات چشم به فعالیت خود ادامه میدهند. همچنین دیافراگم برای عمل تنفس فعالیت دارد، اما باقی عضلات به حالت فلجی موقت فرو میروند. این اتفاق در خواب REM از خوابگردیهای شبانه جلوگیری میکند.
چرا رویاها فراموش می شوند؟
فراموشی رویا ممکن است به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد و باعث کلافگی شود. در ادامه قصد داریم برخی از این دلایل را شرح دهیم.
فراموششدن، خاصیت رویاهاست
بهطورکلی رویاها پس از بیدارشدن محو میشوند. مانند ردپایی در ساحل که یک موج بلند همه آنها را پاک میکند. چراکه سیگنالهای الکتریکی و هورمونهای شیمیایی مربوط به رویا دیدن بلافاصله پس از بیداری قطع میشوند و در اکثر افراد امکان دسترسی کامل به رویای شبانه را نخواهند داد.
به هم خوردن نظم مراحل خواب
درصورتیکه در طول شب خواب REM کمتری تجربه شود، ممکن است رویاهای کمتری ایجاد شوند و بهسرعت از حافظه پاک شوند. کمخوابی، مصرف الکل، قرصهای ضدافسردگی و …به احتمال زیاد باعث شوند که رویاها فراموش شوند.
اختلالات خواب
اختلالات خواب نیز درصورتیکه درمان نشوند، یکی از دلایل اصلی فراموشی رویا محسوب میشوند، خصوصاً زمانی که پریدن مداوم از خواب اتفاق بیفتد، باعث میشود که خوابها تکهتکه شوند. سپس تا رسیدن دوباره به مرحله REM امکان دارد فرد بیدار شود و خوابهای نصفه و نیمه راحتتر به فراموشی سپرده خواهند شد. همچنین در بیماری نارکولپسی به این دلیل که افراد به یکباره و حدود ۱۵ دقیقه بعد از شروع خواب به مرحله REM وارد میشوند و برگشت به مرحله قبلی را تجربه میکنند، یادآوری خواب بسیار مشکل خواهد بود.
استرس و اضطراب
استرس و اضطراب شدیدی که منجر به کم شدن خواب یا تکهتکه شدن خواب شود، باعث میشود که یادآوری رویاها بهسختی اتفاق بیفتد. همچنین در چنین وضعیتی پس از بیداری فکرکردن به عامل استرسزا اتفاق میافتد. به همین دلیل خاطرات رویای دیده شده به فراموشی سپرده خواهند شد. در نتیجه با مراجعه به متخصص و شروع به درمان هر یک از این مشکلات، ممکن است فراموشی کامل رویاها متوقف شوند. در نتیجه قادر باشید بخشی از خواب خود را به یاد بیاورید.
روشهای بهیادآوردن رویاها
رویاهای فراموششده ممکن است در طول روز با دیدن یا شنیدن نشانهای یادآوری شوند. اما راههایی برای جلوگیری از فراموشی رویا پس از بیداری وجود دارند که میتوانید آنها را امتحان کنید.
- نوشتن خوابها لحظاتی پس از بیدارشدن: یک دفترچه رویا برای خود تهیه کنید و پس از بیداری در صورت یادآوری سریعاً خواب خود را ثبت کنید؛
- تعریف کردن خواب برای افرادی دیگر: این کار باعث میشود که خواب شما در ذهنتان ثبت شود و تا مدتی آن را به یاد بیاورید؛
- عدم استفاده از الکل یا داروهای ضدافسردگی: استفاده از این موارد باعث بهوجودآمدن اختلالات خواب و کمخوابی یا پرخوابی میشوند؛
- و غیره.
با آرامش بیدارشدن و تمرکز به خواب شب قبل در یادآوری رویاموثراست. همچنین بیدارشدنهای عجلهای و با استرس جایی برای یادآوری رویاهای شما نخواهند گذاشت.
خوابهای شگفتانگیز
ورود به دنیای اعجابانگیز خواب و رویاها برای هر یک از ما جذابترین قسمت از خواب شبانه است. به همین دلیل به فراموشی سپردن رویایی زیبا ممکن است اغلب پریشانی وصفناپذیری را در لحظه به ما انتقال میدهد. تا حدی که ممکن است باعث شوند تمام روز را به کنکاش ذهن خود و در جستجوی رویای فراموش شده بگذرانیم. با راهکارهایی که در این متن ارائه شد میتوانید بخشی از رویای زیبای خود را نجات دهید و از فراموشی رویا تا حد زیادی جلوگیری کنید.
دیدگاهها (0)